حکمت مطهر_سراج

قرآن.معارف اسلامی.عربی وبسیج

دیدگاه صحیح درباره عیدنوروزچیست؟

«عيد» به معناي عود و بازگشت است و ديدگاه‏هاي متفاوتي درباره آن وجود دارد.
نگاه نخست به عيد از سوي كساني است كه عيد نوروز را عيد خرافه‏پرستان مي‏دانند كه به ما ارث رسيده است و براي كم‏رنگ كردن عيدهاي الهي همانند غدير، قربان، فطر و جمعه است. از اين رو، آتش‏پرستان و زرتشيان در ايران باستان بدان اهميت فراواني داده‏اند و با مراسمي چون چهارشنبه سوري، نحسي سيزده و مراسم سيزده به در، شيوه‏اي ناشايست به جاي گذاشته‏اند.
دليل سخن اينان رفتار امام هفتم عليه‏السلام است كه از نشستن در عيد نوروز و حضور در مراسم اين روز خودداري ورزيد.
ديدگاه دوم، مخصوص كساني است كه عيد نوروز را عيدي ارزشمند از نياكان ما در ايران زمين مي‏دانند كه عظمتي روزافزون دارد. با آن طبيعتِ سبز، اميد و رويش به دنبال خود آورده و ديد و بازديدها غبار كدورت را زدوده، صميميت و مهرباني به ارمغان مي‏آورد و با ضيافت‏ها، لباس‏هاي نو، مسافرت‏ها و جوش و خروش در زندگي، افزون بر مراسم ملي، نوعي احياگري ارزش‏هاي مذهبي نيز فراهم مي‏شود.
پيروان سومين ديدگاه بر اين باورند كه ما اصول خدشه‏ناپذيري در فرهنگ خود داريم كه برتري و ارزش آنها در قالب الفاظ، سنت‏ها و يا آداب و رسوم ملي ميهني نمي‏گنجد، از آموزه‏هاي وحياني سرچشمه گرفته و با توجه به ويژگي‏هاي انسان‏شناسي، روان‏شناسي و جامعه‏شناسي، گستره‏اي از معرفت و بينش نصيب انسان مي‏سازد؛ همانند مباني چشمگيري چون:
1. دست‏يابي به كمال و تكامل و رسيدن به مقام والاي خليفة اللهي به عنوان هدف نخست آفرينش.
2. احترام به آداب و رسوم و سنت‏هاي ملي و عادات قبيله‏اي به هنگام عدم اصطكاك هر يك با اصول بنيادين ديني.
اينان بر اين باورند كه زمان و مكان در ذات خود - بدون حادثه و يا حماسه‏اي - هيچ ارزشي ندارند، بلكه قداست يا نحوست ايام به خاطر حضور ارزشي از ارزش‏هاي الهي و يا نبود صفتي از صفات آسماني است.
حضور هاله‏اي از عظمت زرين و جاودان اطراف برخي مناسبت‏ها، بدان خاطر است كه هر يك چونان بيرقي هميشه برافراشته و نشاني نمايان، مسير سعادت، نيكبختي و هدايت را به انسان‏ها مي‏آموزد، از اين رو آداب خاصي نيز براي هر يك وجود دارد، همانند روز ولايت و رهبري (عيد غدير)؛ روز ذبح حيوان هواي نفس (عيد قربان)؛ روز شادي و موفقيت در اردوگاه رمضان (عيد فطر) و...
حال اگر چنين ويژگي براي عيد نوروز نيز وجود داشته باشد، بي‏شك عظمتي فراملي يافته، شعاع عرشي آن افزون‏تر از ابعاد محدود خاكي زمين مي‏گردد. چنان كه امام علي عليه‏السلام به خاطر كار پسنديده يكي از اصحاب در روز عيد نوروز، بدو فرمود:
«هر روز را نوروز سازيد».(2)
و در سخني ديگر درباره نوروز فرمود:
«نيروزنا كل يوم»؛(3) «هر روز براي ما، نوروز است».
پس عيد نوروز، روزي خجسته و فرخنده است، اما براي چه كساني؟ و چگونه؟ اگر جلوه بندگي يابد و يا روز پيمان خداوند با بندگان در دوري از نافرماني شود و يا به گفته پيشواي ششم شيعيان عليه‏السلام گشايش سختي‏ها و اندوه شيعيان و اهل بيت عليهم‏السلام در آن رخ دهد، در اين صورت نه تنها «عيد باستاني» بلكه «عيد آسماني» خواهد بود كه روزي نو، باشكوه و سرنوشت‏ساز خواهد بود. آنچه معيار اصيل در اين ميان است بينش، گرايش و كنش و واكنش است.
عيد در نگاه معصومان عليه‏السلام از ارزشي خاص برخوردار است، از اين رو شب عيد، صبح عيد، ظهر و روز عيد داراي اعمال ويژه‏اي است. گو اينكه لحظات روز عيد با غير آن هيچ تفاوت ظاهري ندارد اما در سخنان پيشوايان معصوم عليهم‏السلام، پاره‏اي اعمال داراي ارزشي برابر با «بيست حج» دانسته شده، در حالي كه همين عمل در «روز عيد همسان با يكصد حج» معرفي شده است!
رسول اكرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله مي‏فرمود:
«خداوند از هر چه كه آفريد تعدادي را براي خود برگزيد، از ميان شب‏ها، شب‏هاي جمعه، شب نيمه شعبان، شب قدر و شب‏هاي عيد فطر و قربان و از ميان روزها، روزهاي جمعه و عيد را انتخاب كرد.»(4)
برخي روايات عظمتي افزون براي عيد نوروز دانسته‏اند، زيرا عيد غدير خم را برابر با اول فروردين سال دهم هجري شمسي قلمداد كرده‏اند، از اين رو رنگ و عطري الهي و ولايي به نوروز بخشيده‏اند.
يكي از ياران امام صادق عليه‏السلام روز عيد نوروز خدمت آن حضرت رسيد. امام بدو فرمود: «امروز را مي‏شناسي»؟
او گفت: روزي است كه عجم‏ها آن را بزرگ مي‏شمارند و در آن روز به يكديگر هديه مي‏دهند.
حضرت فرمود: «... امروز روزي است كه خداوند از بندگان خود پيمان گرفت تا او را عبادت كنند و به او شرك نورزند و به پيامبران و حجج الهي و ائمه معصومين عليهم‏السلام ايمان آورند و... در اين روز قائم ما ظاهر مي‏شود و نوروزي نمي‏رسد مگر اينكه ما اهل بيت ظهور اسلام و گشايش آن را توقع داريم، چون نوروز از روزهاي ما و شيعيان است.»(5)
از آن سو، برخي روايات - به خاطر سنت هاي زشت و ناپسندي كه در گفتار و رفتار افراد در عيد نوروز مشاهده مي‏شده - برخورد پيامبر اكرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله يا امام معصوم عليه‏السلام را نسبت به اين عيد با تلخي ترسيم كرده‏اند - كه با توجه به چهار نكته قسمت پيشين - به خوبي درمي‏يابيم هر گاه ارزش‏ها و معيارهاي سلامت و سعادت اشخاص زير سوال رود، مخالفت ديني و رهبران مذهبي ديده مي‏شود. از اين رو، امام علي عليه‏السلام فرمود:
«امروز براي ما عيد است و فردا نيز عيد ماست و هر روزي كه در آن خدا را نافرماني نكرده باشيم براي ما عيد است».(6)
پی نوشت ها:
(1) جوانان، پرسش‏ها و پاسخ‏ها (جلد اول)، احمد لقماني، انتشارات بهشت بينش، قم.
(2) وسايل الشيعه، ج 12، ص 214.
(3) كتاب من لا يحضره الفقيه، ج 3، ص 300.
(4) بحار الانوار، ج 91، ص 126.
(5) چهل حديث عيد، ص 40.
(6) بحارالانوار، ج 59، ص 100؛ ج 6، ص 73 و 79؛ ج 14، ص 370؛ شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، ج 1، ص 26؛ تفسير المعين، ص 127.

 
 

[ چهارشنبه بیستم اسفند ۱۳۹۳ ] [ 8:28 ] [ حسین غلام نژاد سراجی ]

[ ]



کد جمله های شهید مطهری

کد جمله های شهید مطهری